Nhiều nông hộ thu nhập thêm mỗi năm hàng trăm triệu đồng từ các loại cây trồng xen này.

Sau khi tham quan các mô hình trồng các loại cây ăn quả, cây hồ tiêu tại các vườn thực nghiệm của Viện Khoa học kỹ thuật nông- lâm nghiệp Tây Nguyên, anh Nguyễn Văn Tuấn, ở buôn Ea Sang B (xã Ea H’Đing) đã mạnh dạn đầu tư trồng xen 1.500 trụ tiêu, với cây trụ sống và 200 cây bơ ghép trong 3,4 ha cà phê kinh doanh. Qua hơn 4 năm chăm sóc, năng suất vườn cà phê không giảm mà còn cho thu nhập tăng thêm mỗi năm hàng trăm triệu đồng từ các loại cây trồng xen này. Anh Tuấn cho biết, trước đây, khi còn trồng thuần cà phê, mỗi năm chỉ cho thu nhập từ 300 đến 350 triệu đồng nhưng nay sau khi trừ các khoản chi phí còn cho tổng thu nhập từ 450 triệu đến 500 triệu đồng trở lên. Hàng trăm hộ gia đình đồng bào dân tộc Êđê ở các xã Cư Dliê Mnông, Quảng Phú, Ea Pốk, Quảng Hiệp, Ea Tul đã có hàng ngàn ha cà phê được trồng xen tiêu, sầu riêng cơm vàng hạt lép , bơ sáp lai ghép trong vườn cà phê mang lại hiệu quả kinh tế khá cao. Gia đình anh Nguyễn Văn Trình ở thôn 6, (xã Ea Kpam) trồng 30 cây bơ ghép trong 8 sào cà phê kinh doanh. Niên vụ 2010-2011 đã cho thu nhập 4 tấn cà phê nhân (gần 200 triệu đồng) và thu thêm 40 triệu đồng tiền bán bơ quả. Theo các nông hộ, mỗi ha cà phê kinh doanh, trồng xen từ 160 đến 280 cây tiêu leo lên trụ sống hay 370 cây tiêu có trụ chết không ảnh hưởng đến năng suất cà phê (vẫn đạt 3,8 đến 4,6 tấn cà phê nhân/ ha). Còn đối với cây ăn quả chất lượng cao như sầu riêng cơm vàng hạt lép thì mỗi ha cà phê trồng xen thêm 90 cây cà phê, năng suất vườn cà phê vẫn không giảm. Các nông hộ sản xuất kinh doanh cà phê ở huyện Cư M’Gar cho biết thêm, việc trồng xen các loại cây ăn quả lâu năm, tiêu trong vườn cà phê ít tốn công chăm sóc, đầu tư vật tư, phân bón không nhiều, thời vụ thu hoạch không trùng lắp với cây cà phê nhưng lại cho thu nhập khá cao.

Theo Viện Khoa học kỹ thuật nông- lâm nghiệp Tây Nguyên, đa dạng hoá cây lâu năm trong vườn cà phê mà cụ thể là cây tiêu, sầu riêng, cây bơ có tác dụng tốt đến việc điều hoà điều kiện tiểu khí vườn cây, tăng ẩm độ, giảm nhiệt độ cần thiết góp phần vào việc giữ gìn cân bằng môi trường sinh thái, giúp cây sinh trưởng, phát triển thuận lợi, bền vững, mang lại hiệu quả kinh tế cao trên từng đơn vị diện tích. Hiện nay, Viện Khoa học kỹ thuật nông- lâm nghiệp Tây Nguyên, các tỉnh ở Tây Nguyên cũng đã khuyến cáo, khuyến khích, tạo điều kiện cho các nông hộ, doanh nghiệp sản xuất kinh doanh cà phê nhanh chóng mở rộng việc đa dạng hoá cây trồng trong vườn cà phê vối nhằm tăng thêm nguồn thu nhập và phát triển bền vững cây cà phê.

Huyện Cư M’Gar hiện có trên 35.944 ha cà phê, chủ yếu là cà phê kinh doanh cho thu hoạch, tập trung nhiều nhất ở các xã Quảng Phú, Ea Pốk, Quảng Hiệp, Cư Dliê Mnông, Ea Tul...Đây cũng là địa phương có nhiều diện tích cà phê nhất của tỉnh Đắk Lắk./.